Plastik wielofunkcyjny

Cena paliwa stanowi ciągle znaczącą część kosztów działalności transportowej. W dość powszechnej opinii, użytkownicy kart potrzebują jak najszerszego zakresu usług, w tym także tych związanych z zarządzaniem flotą. Kluczowym walorem kart, z punktu widzenia korzystających z nich kierowców, pozostaje niezawodność – powinny działać perfekcyjnie, w każdej sytuacji. Bardzo ważne jest odzwierciedlenie wszystkich transakcji w formie elektronicznej w czasie rzeczywistym, bo dzięki temu kontrola nad wydatkami jest łatwiejsza. Plusem kart jest m.in. ich „transgraniczność”, można się bowiem nimi posługiwać bez względu na to, w jakim kraju ich użytkownik się znajduje (w jednych krajach obowiązuje euro, w innych nadal stosowane są lokalne waluty). Emitenci kart podkreślają, że wiele oferowanych usług to nie tylko kwestia pojawiających się możliwości technologicznych, ale również sytuacji rynkowej.

Rynek kart paliwowych przechodzi transformację od modelu transakcyjnego do modelu zintegrowanych ekosystemów usług dla TSL. Karta przestaje być wyłącznie narzędziem płatniczym, a staje się elementem infrastruktury zarządzania kosztami, danymi i ryzykiem operacyjnym.

– Coraz większe znaczenie ma integracja z systemami telematycznymi, urządzeniami OBU oraz narzędziami analitycznymi, które umożliwiają monitoring wydatków i aktywności floty w czasie rzeczywistym. Rozwiązania takie jak: E-BOX Health, FastData, Locator Pro, które klienci znajdą w ofercie E100 pokazują kierunek rozwoju rynku. Idziemy w stronę centralizacji danych i automatyzacji procesów decyzyjnych. Generalnie dane (w tym te, które można pozyskać z karty) odgrywają coraz większą rolę, jako podstawa podejmowania decyzji biznesowych – analiza zużycia paliwa, porównywanie kosztów tras czy identyfikacja nieefektywności wpływają bezpośrednio na marżowość zleceń i konkurencyjność przewoźnika. W efekcie karta paliwowa staje się narzędziem strategicznym, wspierającym rentowność i skalowanie działalności transportowej – twierdzi Piotr Spodar, Head of Telesales w E100. – Drugim istotnym trendem jest bezpieczeństwo transakcji i zarządzanie ryzykiem nadużyć. Systemy antyfraudowe oparte na geolokalizacji, jak Secure E-BOX, ograniczają straty wynikające z nieautoryzowanych tankowań i zwiększają transparentność operacyjną. Równolegle rośnie znaczenie usług finansowych – zwrotów VAT i akcyzy, faktoringu czy elastycznego finansowania, które wspierają płynność przedsiębiorstw w warunkach wysokiej zmienności kosztów.

Międzynarodowa karta paliwowa BP + Aral pozwala korzystać z sieci ponad 24 tys. stacji paliw, dzięki akceptacji Routex oraz sieci partnerskich, w ponad 30  krajach. W ofercie są też karty BP Plus w systemie Routex o zasięgu polskim, jak i karty przedpłacone BP Komfort Prepaid. BP SuperCard umożliwia zakupy produktów i usług dostępnych na stacjach lub tylko niektórych, wybranych (np. tylko paliwo, tylko Wild Bean Cafe, tylko myjnia), w zależności od preferencji użytkownika. BP oferuje nie tylko zwrot podatku VAT zapłaconego od transakcji dokonanych kartą BP Plus, ale także od wszelkich transakcji zrealizowanych innymi kartami (w tym opłaty za paliwo, tunele i opłaty drogowe).

Shell Card można dostosować do różnego rodzaju i wielkości floty. Jest akceptowana na ponad 38 tys. stacji Shell i partnerskich w Europie (w Polsce to sieć ok. 1,3 tys. stacji własnych i partnerskich). Shell Fleet Hub to platforma do zarządzania kartami, która umożliwia kontrolę wydatków, generowanie raportów, określenie własnych parametrów kontrolnych, limitów oraz alertów (e‑mail albo SMS). Wprowadzona w 2021 r. aplikacja mobilna Shell Fleet Assistant pozwala spedytorom wyznaczyć optymalne kosztowo trasy, jak również ułatwia kontakt z kierowcą i pomaga w zdalnym zarządzaniu flotą. Shell Card można połączyć z narzędziem Shell SmartPay, dzięki któremu – od jesieni ub.r. kierowca może płacić za paliwo przy dystrybutorze, bez konieczności wchodzenia do sklepu. Transakcje dokonywane są za pomocą urządzenia mobilnego lub jednostki pokładowej (dla pojazdów ciężarowych), nie trzeba okazywać karty na stacji.

Program Flota (ORLEN) umożliwia dostęp do sieci stacji paliw w Polsce oraz do punktów gastronomicznych, myjni i parkingów. Jest też np. Program Open Drive – poza funkcjonalnościami, jakie daje Flota, pozwala na bezgotówkowe zakupy również na stacjach paliw ORLEN poza granicami kraju (Niemcy, Czechy, Litwa). Program umożliwia odzyskiwanie podatku VAT od zrealizowanych transakcji zagranicznych.

Również w przypadku karty MOYA Firma, popularnością cieszy się aplikacja mobilna. Kartę bezgotówkową przeznaczono głównie dla dużych flot samochodowych (transakcje na stacjach, odroczony termin płatności). Drugi rodzaj to karty prepaid, czyli przedpłacone. Umożliwiają bezgotówkowe transakcje, zarządzający flotą dokonują przedpłaty na poczet przyszłych transakcji, dzięki czemu możliwe jest otrzymanie znacznych upustów i zbiorcze fakturowanie. Technologia szybkich płatności zapewnia błyskawiczną aktualizację salda. W ofercie jest też karta gotówkowa. Płatność odbywa się gotówką lub kartą bankomatową, a karta uprawnia do otrzymania rabatów i zbiorczego fakturowania. Oferta MOYA Firma pozwala także uzyskać bezpłatne ubezpieczenie każdego użytkownika karty paliwowej, pakiet NNW to kolejna forma oszczędności. Dostępna jest również europejska wersja karty MOYA IQ Europe, z którą można rozliczyć paliwo na przeszło 2,5 tys. stacji koncernów paliwowych, w większości krajów Europy. Klienci MOYA mają do dyspozycji dedykowany help desk.

Olbrzymią popularność zdobyły karty oferowane przez niezależnych emitentów. Jeśli chodzi o same paliwa, to np. karty DKV umożliwiają m.in. prostą analizę cen w okolicy stacji (DKV Maps), która pokazuje, że często wystarczy zjechać z autostrady, by uzyskać korzystniejszą cenę niż na stacji znajdującej się bezpośrednio przy autostradzie. Takie narzędzia jak DKV Maps, DKV eService, DKV Applications na urządzenia mobilne dają możliwość wyszukania najwygodniejszego punktu zaopatrzenia w paliwo. DKV Card może być używana na ok. 73 tys. stacji w Europie (ok. 6 tys. w Polsce), w ponad 500 tys. punktach ładowania, w ponad 50 krajach (w tym 13 tys. stacjach w Niemczech), z takimi partnerami jak ARAL, Shell czy Total. Dostawca podkreśla, że DKV Mobility ma już ponad dziewięć dekad. Rozwija portfolio produktowe, a celem jest zintegrowanie na jednej platformie wszystkich usług w ramach jednego ekosystemu.

Dla każdej kategorii pojazdów, bez względu na wielkość floty, adresowana jest karta UTA One. Do dyspozycji jest ponad 80 tys. punktów akceptacji w Europie (w tym ok. 60 tys. stacji paliw z pełną ofertą: ON, LNG, CNG, LPG, benzyna, a także paliwa alternatywne). Chodzi też o pomoc drogową, usługi warsztatowe, myjnie… (ponad 9 tys. stacji). Rozliczenia są przejrzyste (wszystkie transakcje w jednej fakturze). Nie bez znaczenia jest też odroczony o prawie 45 dni termin płatności. UTA rozszerza porfolio produktów i usług. W 2025 r. wprowadzono np. na polski rynek rozwiązanie UTA eCharge, z kartą dla samochodów elektrycznych, obejmujące zdecydowaną większość publicznych ładowarek, 9 tys. punktów w Polsce i ok. 1 mln w Europie. UTA pracuje nad wdrożeniem rozwiązania 360, czyli stanowiskami do ładowania na parkingach firm, co przyspieszy elektryfikację ciężkiego transportu.

Szczególny nacisk na rozwój w Europie Wschodniej, Południowo-Wschodniej oraz centralnej części kontynentu kładzie emitent kart Diesel 24. Działa od ok. trzech dekad. Z karty można korzystać na ponad 6 tys. stacji paliwowych w ponad 30 państwach Europy i Azji. – Wśród paliw znajduje się również ekologiczne HVO – podkreśla emitent. Firma Diesel 24 International posiada własne stacje paliwowe na terenie Austrii, głównie automatyczne, przystosowanych do tankowania ciężarówek, rozmieszczone przy głównych trasach tranzytowych oraz najważniejszych przejściach granicznych. Pracownicy Diesel 24 rozmawiają w 12 europejskich językach. Za bezpieczeństwo transakcji odpowiada dynamicznie zmieniający się kod PIN. Z aplikacją można w prosty sposób zarządzać swoimi usługami w trybie online.

Na ok. 20 tys. stacji w 32 krajach pozwala uzyskiwać bonusy Karta E100. Multiserwisy pozwalają na inteligentne zarządzanie flotą i kontrolę wydatków. Elementem programu jest aplikacja mobilna. Pomaga wyznaczać trasy i wybierać stacje z najkorzystniejszymi cenami paliwa. Interesującą propozycję stanowi tzw. szybka pożyczka dla klientów E100 (FastCash) o wysokości od 5 do 50 tys. zł. Okres spłaty: od 1 do 12 tygodni. Dostawca zapewnia, że decyzja o przyznaniu zapada w ciągu 24 godzin. Cel pożyczki jest dowolny.

Sposób płatności za przejazdy drogami wynika z zasad obowiązujących w poszczególnych krajach, korzystanie z konkretnych kart może przynieść profity ich użytkownikom. Operatorzy podkreślają, że rabaty (od kilku do kilkunastu proc.) udzielane przez operatorów dróg są automatycznie transferowane na klientów. Pre-pay (opłata z góry) to rodzaj przedpłaty. Kiedy pojazd porusza się po płatnych drogach, urządzenie nalicza opłaty „zdejmując” określone kwoty z konta. Post-pay to inaczej płatność z dołu. Kiedy pojazd porusza się po płatnych drogach, urządzenie automatycznie nalicza opłaty. Jeden lub dwa razy w miesiącu kwoty są sumowane, a operator karty wystawia fakturę. Po wdrożeniu e-TOLL zmianie uległa technologia wykorzystywana do poboru opłaty elektronicznej. Firmy korzystające z kart paliwowych nadal jednak mogą liczyć na bonusy przy „obsłudze” e-myta.

System e-myta w Polsce (a także podobne działające w wielu innych krajach) obsługiwany jest np. w Programie kart Flota (ORLEN). Karty można przypisać do odpowiedniego urządzenia (np. viaBOX), dzięki czemu naliczanie opłat następuje automatycznie, a wydatki za opłaty drogowe znajdą się na zbiorczej fakturze razem z paliwem.

Całkiem niedawno usługę dla klientów flotowych, tzn. bezgotówkowe opłaty za przejazdy autostradami z wykorzystaniem karty MOYA Firma i technologii Autopay wprowadziła sieć stacji paliw MOYA. Umożliwia przejazdy przez prywatne odcinki autostrad A1 (Toruń – Gdańsk) oraz A4 (Kraków – Katowice) bez konieczności zatrzymywania się na bramkach czy pobierania biletu. Funkcja działa w modelu videotollingu – system automatycznie odczytuje numer rejestracyjny pojazdu i nalicza opłatę. Usługa skierowana jest do użytkowników bezgotówkowych kart flotowych MOYA Firma, przypisanych do konkretnego pojazdu. – Wprowadzając videotolling z Autopay, wzmacniamy system obsługi flot, który staje się coraz bardziej kompletny, intuicyjny i konkurencyjny. To kolejny krok w kierunku nowoczesnych, cyfrowych rozwiązań, które idą w parze z dynamicznym rozwojem całej sieci MOYA – mówił Andrzej Kisała, dyrektor ds. rozwoju sprzedaży flotowej MOYA.

Z systemem e-TOLL kompatybilna jest m.in. Shell Card. Urządzenie Shell EETS4U umożliwia nie tylko pobór opłat w Polsce, ale też w kilkunastu innych  krajach europejskich i umożliwia monitorowanie pojazdu w czasie rzeczywistym.

Emitent kart DKV podkreśla, że przy ich pomocy można rozliczać opłaty drogowe we wszystkich działających systemach w Europie. Dotyczy to opłat za przejazd autostradami, mostami i tunelami oraz promami. Możliwość rozliczania dotyczy zarówno systemów elektronicznych (np. viaTOLL, TollCollect, TIS PL, Viapass), jak i tradycyjnych winiet i opłat autostradowych. Można ustawić, które odcinki płatnych dróg w Europie są preferowane, a których kierowcy powinni unikać. Ponadto system zaalarmuje przewoźnika za każdym razem, kiedy dokonana zostanie transakcja niezgodna z przyjętymi wcześniej założeniami.

UTA ma w swej ofercie interoperacyjne urządzenie o nazwie UTA One. – Opłacanie Toll Collect przy pomocy UTA One daje także możliwość zdalnej aktualizacji usług, czyli dodawanie kolejnych systemów opłat oraz zmianę danych pojazdu na portalu klienta, bez konieczności wymiany urządzenia – wyliczają w UTA Polska. Kierowcy dzięki karcie nie tracą w drodze cennego czasu na pobieranie rachunków, np. dzięki urządzeniom pokładowym automatycznie rozliczają opłaty drogowe, bez konieczności zatrzymywania pojazdu. UTA daje zarówno możliwość zapłaty za drogi w całej Europie, w tym winiety, urządzenia obowiązkowe, wymagane przez poszczególnych operatorów autostradowych, jak też urządzenia dodatkowe, multifunkcyjne, które dają możliwość zapłaty jednym urządzeniem opłat drogowych w kilku krajach. Telepass EU daje dostęp do rabatów, sięgających 50 proc. (także rabatów za włoskie autostrady). Z kolei UTA MultiBox od niedawna umożliwia regulowanie opłat drogowych także w Belgii w systemie ViaPass.

BP Tollbox to zintegrowane urządzenie, dzięki któremu można dokonywać płatności za autostrady i płatne odcinki dróg niemal w całej Europie. Automatyczne rozliczanie opłat jest możliwe we wszystkich krajach objętych siecią EETS (European Electronic Toll Service – europejska usługa opłaty elektronicznej). Urządzenia można przenosić pomiędzy pojazdami. Oferta stale poszerza się o kolejne kraje. Kartą można również regulować opłaty za autostrady (bezpośrednio na bramkach na autostradach), za przewozy promowe, tunele i mosty. BP Tollbox to „flagowe” rozwiązanie dla flot z pojazdami powyżej 3,5 t na 3,7 tys. km dróg w Polsce. Płatności za e-TOLL można dokonać za pomocą konta przedpłaconego lub konta z odroczoną płatnością.

E100 ma nie tylko karty paliwowe, ale również urządzenie E-Box do opłat drogowych. Aktywacja jest szybka, montaż łatwy, dostawa „od ręki”. Rozliczenia są czytelne, wszystkie transakcje widać w panelu klienta. Dodatkowa usługa Secure E-Box przynosi zabezpieczenie przed kradzieżą paliwa, monitoring pojazdów na mapie, historię ruchu pojazdów i urządzeń pokładowych.

Gama usług świadczonych przez emitentów kart paliwowych – oprócz płacenia za tankowane paliwo – stopniowo rozrasta się i staje się coraz bardziej kompleksowa, dzięki czemu przewoźnicy drogowi mogą za pomocą jednej karty, wspartej systemem informatycznym i urządzeniami OBU, realizować wiele czynności, które wcześniej musieli kupować z osobna. Rynek emitentów ciągle się rozwija.

 

Michał Jurczak

Za co, oprócz tankowania paliwa

Piotr Spodar, Head of Telesales w E100

– Zakres płatności realizowanych Międzynarodową Kartą Paliwową E100 wykracza daleko poza samo tankowanie. Kartą można bezpośrednio finansować m.in. opłaty drogowe w wielu krajach Europy, przejazdy autostradami, mostami i tunelami, parkingi dla pojazdów ciężarowych, myjnie oraz wybrane produkty eksploatacyjne do ciężarówek. W praktyce oznacza to, że kierowca może rozliczyć większość kosztów ponoszonych w trasie jednym instrumentem płatniczym, a firma otrzymuje jedną, zbiorczą fakturę i pełną kontrolę nad wydatkami w Panelu Klienta.

Osobną kategorię stanowią usługi finansowo-administracyjne powiązane z kartą, ale niebędące bezpośrednią płatnością w punkcie sprzedaży. Należą do nich m.in. zwrot VAT z 30 krajów oraz akcyzy z 7 państw, a także rozwiązania wspierające płynność finansową, jak faktoring. Dzięki temu karta E100 nie jest wyłącznie narzędziem płatniczym, lecz elementem szerszego systemu optymalizacji kosztów i zarządzania finansami w transporcie międzynarodowym.